✍️ İnsan Neden Yazar? Yazmanın Kökeni ve Yazarların Ortak Noktası Nedir?

Eğer birine “İnsan neden yazar?” diye sorsaydık, vereceği cevaplar yüzeysel olarak diğer insanların vereceği cevaplardan farklı, ancak temelde aynı ortak noktaya sahip olacaktır. Çünkü bireysel olarak yaşadığımız hayatlar birbirinden farklı olsa da, bu tür temel bir “neden” sorusu karşısında vereceğimiz cevaplar kısmen farklılık gösterir. Ancak “insan neden yazar” sorusu, tıpkı “insan neden ağlar” ya da “insan neden kahkaha atar” soruları gibi, temelde aynı ortak sebeplere dayalıdır.

İnsan Neden Yazar ki? Soyut Olanı Somuta Dönüştürme İsteği

Yazmak, kısa ve öz olarak soyut olanı somut olana dönüştürmektir. Burada asıl sorulması gereken soru ise; “İnsan, duygu ve düşünce gibi soyut olanı neden somut bir şekilde açığa vurma isteği duyar?” sorusudur.

Duygu ve düşüncelerimizi, yaşadığımız acıları veya mutlulukları anlatmanın birçok farklı yolu vardır; yazmak ise bu yollardan yalnızca bir tanesidir. Eğer yazma eylemini bir formülle ifade edebilseydik, sanırım ortaya şöyle bir sonuç çıkardı:

Yaşanmışlık – Yaşanmışlığı Dışa Vurma İsteği – Dışa Vurmak İçin Bulunan Yol

Bu formül içindeki son bölüm (dışa vurmak için bulunan yol), hiçbir zaman belirli bir yol olmadığı gibi, kişiden kişiye değişkenlik gösteren bir süreçtir. Bu yüzden kişi, bu yolu seçmeden önce onu keşfeder. Yani aslında duygularını yazarak anlatmayı tercih eden bir insanla, bunu resim yaparak veya müzikle anlatmayı tercih eden insan arasında bir fark yoktur. Sadece birisi bunu yazarak, diğeri ise farklı bir sanat formuyla dışa vurur.

Bir müddet sonra yontulmuş bir kaya parçası gibi, insan kendi duygularını özgün anlatma biçimine kavuşur. Bu, her yazar için benzersiz ve farklı bir yoldur. Örneğin, iki farklı yazarın aynı konu hakkında makale yazdıklarını düşünün. Her ikisi de duygularını aynı şekilde (yazarak) anlatmaktadır. Fakat yazdıkları, onları kendi yollarının birer yolcusu haline getirir.

İnsan Neden Yazma İhtiyacı Duyar?

“İnsan neden yazmaz?” diye düşünmüş olsaydık, bu soru bize; “insan neden yazar, neden duygularını yazarak anlatma ihtiyacı duyar?” sorularının da cevabını verebilirdi.

Çünkü yazan bir insanın, duygularını anlatma biçimi olarak kendine seçmiş olduğu yol yazmaktır. Ama bu yol, yazmayı tercih etmeyen bir başkasının yolu değildir. Bu yüzden, duygularını yazarak anlatmayı tercih etmeyen birinin kafasında, yazan insanlar üzerinden böyle bir sorunun oluşması gayet normaldir.

Yazmak Bir Meditasyon ve Rahatlama Biçimidir

Bu yüzden “Neden yazıyorsun?” ya da “İnsan neden yazar?” sorusuna özetle çoğumuz, “Kafamdaki düşünceleri atıyorum, rahatlıyorum” diyerek cevap veririz.

Şimdiye kadar yazılmış tüm kitapları bir düşünün. Dünyanın bütün kütüphaneleri gözünüzün önünde canlandı mı? Uzun yıllar emek verilerek hazırlanmış bilimsel kitaplar, tarih kitapları, en ünlü romanlar, şiirler ve denemeler… Bu eserlerin arasında, acı ve üzüntüden bahsedenlerin sayısının açık ara farkla önde olduğuna emin olabilirsiniz.

Çünkü mutlu insanların genellikle “dünyayla alıp veremediği” yoktur; onlar sadece yatırımlarının ve günlük yaşamlarının derdindedir. Oysa yazan herkesin (en azından başlangıçta) bu dünya ile çözmek istediği bir derdi vardır.

Che Guevara’nın Bolivya Günlükleri, Dostoyevski’nin Yer Altından Notları, Nietzsche’nin Zerdüşt‘ü, Albert Camus’un Yabancı‘sı gibi eserlerin hepsinin bu dünyayla hiç bitmek bilmeyen bir kavgası vardı. (Ben öyle olduğuna inanıyorum.) Yaşadığı toplumla, platonik aşkıyla, düzensizlikle; kısacası bir şeylerle hep kavga içindeydi bu insanlar.

Hepsi de mutsuzdu ve eğer bu mutsuzluk kendi içlerinde kalsaydı, kanser gibi tüm vücuda yayılıp onları hasta edecek, hatta öldürecekti. Nietzsche’nin sevdiği kadın tarafından terk edildiği dönemde, içinde bulunduğu bunalımı anlattığı (pek bilinmeyen) bir sözü vardır:

“Eğer içinde bulunduğum bu durumu atlatacak bir simya numarası bulamazsam, işim bitik demektir.” – F. Nietzsche

Yani yazmanın özünde, acı ve keder ile yaşamak ve bunu dönüştürmek vardır. Kafka’yı Kafka yapan şey Milena’ya duyduğu aşktı.

Tüm bu insanlar, yazının başında da dediğimiz gibi, duygu ve düşüncelerini aktarmak için yazma eylemini seçtiler. Belki gece yarılarına kadar, boyunları tutulana kadar durmadan yazdılar. Bir şeyleri değiştirmek ümidiyle, içlerindeki tüm o acıyı kustular. Bazen dilsizlerin dili oldular, bazen de kendi öykülerinde gizli birer kahraman…

Eğer siz de duygularını yazarak anlatmayı seçen insanlardansanız, kâğıda dökülen ilk kelime ile bir gün sayfaların yetersiz kalacağını siz de anlayacaksınız. İnanın, bunu tadacaksınız. Ardından sadece acı çektiğiniz dönemlerde değil, mutlu olduğunuz zamanlarda da yazmadan duramayacaksınız. Neşeli hikâyeler eşliğinde sevimli sözcükleri ardı arkasına sıralayacaksınız. Ama yazmaya neden ve nasıl başladığınızı, o acıyı hep hatırlayacaksınız.

Çünkü o acı; sizi var eden acıdır.

Ayrıca okuyabilirsiniz: 

İnsan geçmişe neden özlem duyar? | Ölü bloglar derneği | Yazmak için okumak mı gerekli? | Nesli tükenmiş bloglar..